Hallaç pamuğu gibi olmak deyimi, bir arada toplanan insanların ya da nesnelerin her yana dağılması, ortalıkta saçılıp gitmesi anlamına gelir. Eski bir zanaat olan hallaçlık, pamukların özel bir yay aletiyle dövülerek liflerinin her yöne uçurulması işlemine dayanır; deyim de bu görüntüden doğmuştur.
Bu deyim özellikle kalabalık bir topluluğun ani ve sert bir şekilde darmadağın olduğu durumları aktarmak için tercih edilir. Ani bir gürültü, beklenmedik bir müdahale ya da sürpriz bir gelişme sonucunda insanların ya da eşyaların çevreye saçılmasını çarpıcı biçimde anlatır. Deyimin içindeki mecaz, hem dağılmanın hızını hem de o anlık kargaşayı gözler önüne serer.
Hallaç pamuğu gibi olmak deyiminin örnek kullanımı:
Mahallenin boş arsasında top oynayan çocuklar, bekçinin düdüğünü duyunca hallaç pamuğu gibi oldular; kimi evin arkasına koştu, kimi komşunun bahçesine sıçradı, kimi de sokağın köşesini döndü.