Kılıç kınını kesmez deyimi, kişinin ne kadar sert, öfkeli ya da katı görünse de öz ailesine kıyamayacağını anlatır. Bu söz, dışarıdan sert duran birinin ev içinde ya da çok sevdiği insanlara karşı bambaşka bir tavır sergileyebileceğini vurgular.
Genellikle birinin içinde saklı duran merhameti, sadakati veya koruma duygusunu anlatmak için söylenir. Tartışma sırasında ağır konuşan ama evinde kimseyi incitmeyen kişiler için kullanılabilir. Buradaki mecazda kılıç sertliği, kın ise onu tutup zarardan alıkoyan yakınlığı simgeler.
Sözün verdiği ders şudur: İnsan dışarıda ne kadar keskin görünürse görünsün, kök saldığı yere kolay kolay kıyamaz. Bu yüzden ifade, hem bir tespit hem de insanın bağlarına duyulan güveni anlatan sıcak bir halk söyleyişidir.
Kılıç kınını kesmez deyiminin örnek kullanımı:
Mehmet iş yerinde çok sert bir müdür gibiydi, ama eve gelince çocuklarının en küçük isteğine bile koşuyordu. Ayşe, kılıç kınını kesmez diyerek onun ailesine karşı ne kadar yumuşak olduğunu gülümseyerek anlattı.