Lisanlıhâl ile söylemek deyimi, kişinin aklından geçenleri kırıcı olmadan, duruma ve karşısındakine uygun düşen ölçülü bir dille aktarması anlamına gelir. Yani söylenmek istenen şey, doğru kelimeler ve yumuşak bir üslupla dile getirilir.
Bu söz daha çok, sert çıkışların işe yaramayacağı durumlarda hatırlatılır. Bir eleştiriyi, bir ricayı ya da yaşanan bir rahatsızlığı doğrudan ve kaba biçimde söylemek yerine, gönül kırmadan anlatabilen kişiler için kullanılır. Günlük hayatta bir amirle, komşuyla ya da aile içinde çıkan anlaşmazlıklarda, doğru üslubun çoğu zaman sözün kendisinden daha önemli olduğunu anlatır.
Birine bu deyimle öğüt verildiğinde, aslında haklı bile olsan üslubunu gözet denmek istenir. Çünkü güzelce söylenen söz, çoğu kez karşıdakinde direnç değil, anlayış uyandırır.
Lisanlıhâl ile söylemek deyiminin örnek kullanımı:
Kerem, takım arkadaşının sürekli toplantılara geç kalmasından rahatsızdı ama ortalığı germek istemiyordu. Onu bir kenara çekip, kızmadan ve suçlamadan derdini lisanlıhâl ile söyledi. Arkadaşı da bu nazik yaklaşım karşısında özür diledi ve daha dikkatli olacağına söz verdi.