Nato kafa nato mermer deyimi, kendisine ne kadar anlatılırsa anlatılsın bir konuyu bir türlü kavrayamayan, kafası pek çalışmayan kişiler için kullanılır. Bu sözle, anlatılanı algılamakta zorlanan, en basit şeyi bile zihninde bağlamakta güçlük çeken birinin hâli vurgulanır.
Çoğunlukla bir konu defalarca açıklandığı hâlde aynı yanlışı sürdüren kişilere karşı, yarı şaka yarı sitem dolu bir tonla söylenir. İçinde hafif bir bıkkınlık ve çaresizlik taşır; çünkü konuşan kişi anlatmaktan yorulmuş, sabrını tüketmiştir. Buradaki ‘mermer’ benzetmesi de kafanın taş gibi sert oluşunu, bilginin o zihne bir türlü işlemeyişini güçlendirir.
Günlük hayatta bu deyim, sınıfta konuyu bir türlü anlamayan bir öğrenci, işte aynı uyarıyı dikkate almayan bir kişi ya da inadından dolayı söz dinlemeyen biri için kullanılabilir.
Nato kafa nato mermer deyiminin örnek kullanımı:
Öğretmen aynı soruyu üçüncü kez anlatırken Kerem yine boş gözlerle tahtaya bakıyordu. Mehmet arkadaşının kulağına eğilip, bu çocuk nato kafa nato mermer, kaç kere anlatsan da boşuna, diye fısıldadı. Sınıfın arkasında ikisi birden gülümsedi.