Öküz öldü, ortalık bozuldu deyimi, bir ilişkiyi, düzeni ya da yakınlığı ayakta tutan asıl unsur ortadan kalkınca her şeyin dağılması anlamına gelir. Bu söz, bağları bir arada tutan kişinin, imkânın ya da ortak çıkarın yokluğunda ortamın hemen değişmesini anlatır.
Genellikle insanların bir arada kalmasını sağlayan denge bozulduğunda kullanılır; dostluklarda, aile içinde, iş ortamında ya da ortaklıklarda duyulabilir. Taşıdığı duygu çoğu zaman sitem ve kırgınlıktır. Mecazı da buradan gelir: Asıl yükü taşıyan kişi ya da unsur gidince, geri kalan düzen kendi başına ayakta kalamaz.
Günlük hayatta, bir ekibi bir arada tutan kişi ayrıldığında ya da ortak bir fayda bitince ilişkilerin soğumasını anlatmak için söylenir. Yani söz, görünürde sağlam duran bağların aslında tek bir dayanakla sürdüğünü hatırlatır.
Öküz öldü, ortalık bozuldu deyiminin örnek kullanımı:
Ayşe ile Mehmet’i ortak arkadaşları sürekli bir araya getiriyordu. O kişi taşınınca görüşmeler azaldı, eski neşeleri kalmadı ve herkes Öküz öldü, ortalık bozuldu demeye başladı.