Pireyi deve yapmak deyimi, eldeki küçük bir sıkıntıyı gereğinden fazla büyütüp olduğundan çok daha önemliymiş gibi göstermek anlamına gelir. Burada minicik bir ayrıntının, gözde kocaman bir meseleye dönüşmesi anlatılır; yani sorun aslında küçüktür, ama anlatım ve tepki onu şişirir.
Bu söz genelde birinin abartılı davrandığı, önemsiz bir hatayı büyüttüğü ya da basit bir olayı fazla dramatikleştirdiği durumlarda söylenir. Hem uyarı hem de sitem taşır; insanı sakinleşmeye ve ölçüyü kaçırmamaya çağırır. Günlük hayatta işte, evde ve arkadaş ortamında sıkça duyulur.
Özünde verilen ders şudur: Her can sıkıcı durum büyük bir kriz değildir. Olayı olduğu gibi görmek, gereksiz gerilimleri azaltır ve konuşmayı daha yapıcı hâle getirir. Bu yüzden deyim, abartının ilişkilere zarar verdiği anlarda çok yerinde bir hatırlatmadır.
Pireyi deve yapmak deyiminin örnek kullanımı:
Ayşe, toplantıdaki ufak gecikme için herkesin kızmasına şaşırdı ve bunun pireyi deve yapmak olduğunu söyledi. Kerem de konuyu sakin sakin anlatınca ortam hemen yumuşadı.