Ye kürküm ye deyimi, bir kimseye kişiliğinden ya da özünden bağımsız olarak yalnızca dış görünüşü, giyimi veya maddi durumu nedeniyle ilgi ve saygı gösterildiğini anlatmak için kullanılır. Deyim, gösterilen değerin insana değil insanın üzerindeki ‘kürk’e, yani statüsüne ve görselliğine yönelik olduğunu ince bir ironiyle ortaya koyar.
Bu deyim özellikle, görünüşü ya da maddi gücü sayesinde aniden değer kazanan ama bundan önce görmezden gelinen kişilerin yaşadığı durumlarda kullanılır. İçinde haksızlığa duyulan öfke ve buruk bir ironi barındırır; kişi bu sözü çoğunlukla hayal kırıklığıyla ya da kendine acı acı gülerek söyler. Toplumsal ilişkilerde dış görünüşe ve zenginliğe aşırı önem verilmesini eleştiren bir söz olarak günümüzde de çokça karşımıza çıkar.
Ye kürküm ye deyiminin örnek kullanımı:
Elif, yeni işyerine eski ve soluk kıyafetleriyle gittiğinde kimse onun fikirlerine kulak vermemişti; ertesi gün şık bir takım elbise giyip gelince müdür bizzat ayağa kalkarak onu karşıladı. İçinden ‘ye kürküm ye’ diyerek bu değişime anlam vermeye çalıştı.